Автор: Ричард Юсковяк (Richard Juskowiak), Donaldson компаниясының технологиялық сүзу бөлімшесі
Кері осмос сүзу жүйелері тамақ өнімдері мен сусындар, фармацевтикалық препараттар және басқа тұтыну өнімдерін өндіруде пайдаланылатын суды тазартуға қолданылады. Кері осмос мембраналары өнім қауіпсіздігін айқындайтын негізгі құрауыш болғандықтан және оларды ауыстыру елеулі шығынды талап ететіндіктен, оларды биоқабыршықтың пайда болуынан қорғау маңызды. Егер бактериялар белсендірілген көмірмен дехлорлау сатысында тірі қалса, олар ағыннан төмен көбейеді, бұл жабдық беттерінде биоқабыршықтың пайда болуына әкеледі.
Сала: Бұлақ суы Мәселе: Өндіруші өз суының «табиғи тазалығымен» ерекшеленетінін, тек ол белгілі бір талаптарға сәйкес келгенде ғана мәлімдей алады…
Гофрленген алдын ала тазарту сүзгілері (сол жақта) аэродинамикалық балқыту әдісімен жасалған сүзу материалы бар сүзгімен (оң жақта) бірдей көлемде мата бетінің ұлғайған ауданымен ерекшеленеді. Сүзу материалы бетінің ұлғаюы сүзу тиімділігін арттырып, сүзгінің қызмет мерзімін ұзартады.
Кері осмос жүйесіндегі биоқабыршықтың пайда болуынан қорғану дәрежесі, сондай-ақ өнім қауіпсіздігі мен мембрананың қызмет мерзімі бастапқы суды алдын ала сүзудің тиімділігіне байланысты. АҚШ Азық-түлік және дәрі-дәрмек сапасын бақылау басқармасы (FDA) суды кері осмос жүйелеріне бермес бұрын оны алдын ала сүзуді талап етеді. Алдын ала тазарту сүзгісінің түрін саналы таңдау қосымша артықшылықтар бере алады.
Микробтардан және көмір бөлшектерімен зақымданудан жақсы қорғалған кері осмос мембранасының қызмет мерзімі әдетте екі жылға дейін болады. Мембрананың бір жыл ішінде істен шығуы алдын ала сүзу дәрежесінің жеткіліксіздігін көрсетуі мүмкін.
Төменде тиімдірек алдын ала сүзуді пайдаланып, кері осмос мембранасын қорғауды арттырудың үш тәсілі сипатталған.
1. Сүзгінің құрамына назар аударыңыз.
Салалық стандарттар кері осмос жүйелерінде алдын ала сүзу үшін 5-микрондық сүзгіні пайдалануды ұсынады, алайда барлық 5-микрондық сүзгілер бірдей емес. Көп жыл бойы өндірушілер үшін жалғыз нұсқа аэродинамикалық балқыту әдісімен алынатын тоқылмаған материалдан жасалған сүзгі болды. Бұл — ішіне тоқылмаған полимер айдалатын полипропилен цилиндрі. Бұл өндірістік процестің кездейсоқ сипаты қуыстардың пайда болуына және микробтардың тиімсіз сүзілуіне әкелуі мүмкін.
Материалтану саласындағы мамандардың, инженерлердің, сусын өндірушілердің бірлескен жұмысының арқасында жетілдірілген сүзу технологиялары қолжетімді болды. Donaldson компаниясының LifeTec™ сүзгілері сүзу материалының жетілдірілген құрылымымен және өткізу қабілеті мен сенімділігі жоғары корпусымен ерекшеленеді.
LifeTec сүзу материалы полипропилен тордың ішіне қатпарлап салынған, бұл аэродинамикалық балқыту әдісімен алынған тоқылмаған материалдан жасалған элементтермен салыстырғанда сүзу бетінің ауданын 400 %-ға арттырып, өткізілетін ағынды азайтпай көбірек ластаушыны ұстауға мүмкіндік береді.
Тығыз сүзу материалының кіреберісінде кеуектері ірілеу құрылымы бар; шығысында кеуектер тарылады. Мұндай шұңғымаға ұқсас құрылым белгілі бір өлшемдегі бөлшектерді ұстап, алдын ала сүзу тиімділігіне көбірек сенім береді.
2. Тиімділігін тексеруге болатын сүзгілерді іздеңіз.
Сүзгіні таңдаған кезде жеткізушінің техникалық деректер парағында көрсетілген ұсталатын бөлшектердің өлшеміне ғана емес, сүзу тиімділігіне де назар аударыңыз. Тиімділік — бұл сүзгі кепілді ұстайтын, этикеткада көрсетілген өлшемдер диапазонындағы бөлшектердің пайызы. Сүзгі өндірушілері ұстана алатын жалпыға ортақ өлшеу стандарттары болмағандықтан, осы саладағы қырларды түсіну маңызды. Сүзгінің микрондағы номиналы және «номиналды» мен «абсолютті» терминдері тамақ өнімдеріндегі «майы аз» деген тұжырымдардың салыстырмалылығына ұқсас, айтарлықтай салыстырмалы.
Осы ерекшелікті көрсету үшін Donaldson компаниясы бес түрлі өндірушінің аэродинамикалық балқыту әдісімен алынған тоқылмаған материалдан жасалған сүзгілерін сынақтан өткізді. Барлық сүзгілер үшін 1 микроннан бастап өлшемді бөлшектерді ұстау мәлімделген. Аэродинамикалық балқыту әдісімен алынған талшықты сүзу материалының біркелкі еместігіне байланысты сүзу тиімділігінің шашырауы 20 %-дан аз шамадан 98 %-дан астам аралығында болды.
Жаңа сүзу технологиясы жоғары дәлдікке қол жеткізуге мүмкіндік береді. Мысалы, LifeTec сүзгілерінің тиімділігін Donaldson компаниясы барлық технологиялық сүзгілері үшін жүргізетін зертханалық сынақтардың көмегімен тексеруге болады.
1 микроннан бастап өлшемді бөлшектерді ұстайтын абсолютті номиналды LifeTec сүзгісі 1 микрон және одан үлкен бөлшектердің 99,98 % кепілді сүзіп шығарады. Өз бұйымдарының мәлімделген сипаттамаларға сәйкестігін растау үшін Donaldson компаниясы шығарылатын сүзгілерді мезгіл-мезгіл қайта сынақтан өткізіп, алынған мәндерді барлық этикеткалар мен техникалық құжаттамада ашық жариялайды.
Гофрленген сүзгінің кір сыйымдылығы мен ұлғайған өткізу қабілеті
Сала: Бұлақ суы Мәселе: Өндіруші өз суының «табиғи тазалығымен» ерекшеленетінін, тек ол белгілі бір талаптарға сәйкес келгенде ғана мәлімдей алады…
3. Ұзақ мерзімді шығындарды ескеріңіз.
Биоқабыршықтың пайда болуын барынша аз шығынмен болдырмауға байсалды көзқараспен қараған кезде алдын ала тазарту сүзгісін сатып алу құны жалғыз өлшем болмауы керек. Көптеген зауыттарда кері осмос жүйелеріне арналған аэродинамикалық балқыту әдісімен жасалған алдын ала тазарту сүзгілерін апта сайын ауыстырады. Мұндай жиі ауыстырулар ақыр соңында айтарлықтай сомаға түседі.
Сала: Бұлақ суы Мәселе: Өндіруші өз суының «табиғи тазалығымен» ерекшеленетінін, тек ол белгілі бір талаптарға сәйкес келгенде ғана мәлімдей алады…
Заманауи гофрленген сүзгілерді сатып алудың бастапқы шығындары жоғарырақ болуы мүмкін, алайда олар ұзақ мерзімді перспективада едәуір үнемдеуге мүмкіндік береді:
- қорғаныс тиімділігінің артуы кері осмос мембраналарының қызмет мерзімін екі есе арттырады;
- сүзгіні ауыстыру аралығының артуы тұрып қалу мен техникалық қызмет көрсету уақытын қысқартады;
- жоғарыдағы микроорганизмдерді жою есебінен ластану қаупін барынша азайту.
Сізге ұнауы мүмкін…
Сала: Бұлақ суы Мәселе: Өндіруші өз суының «табиғи тазалығымен» ерекшеленетінін, тек ол белгілі бір талаптарға сәйкес келгенде ғана мәлімдей алады…
Сүзгі элементтері
Donaldson сұйықтықтардың тұтастығын қорғауға арналған сүзгі элементтерін және өнім сипаттамаларын жақсартуға арналған картридждік сүзгі элементтерін ұсынады.
Кері осмос мембранасын оңтайлы қорғау үшін Donaldson компаниясының сүзу мамандары аэродинамикалық балқыту әдісімен жасалатын сүзгінің орнына немесе тікелей одан кейін абсолютті номиналы 1 микрон гофрленген сүзгіні орнатуды ұсынады. Бұл кері осмос мембранасының ғана емес, гофрленген сүзу материалы бүкіл қызмет мерзімі бойы жоғары өткізу қабілетін сақтайтын алдын ала тазарту сүзгісінің де қызмет мерзімін ұзартады.
Пайдаланушылар үшін қолданылатын сүзгілердің өндірушісі өз өнімін сынақтан өткізіп, белгілі бір өлшемдегі бөлшектерді ұстау тиімділігі туралы деректерді ашық жариялайтынын білу маңызды.
