Автор: Ричард Юсковяк (Richard Juskowiak), Donaldson компаниясының технологиялық сүзу бөлімшесі
Тамақ өнімдері мен сусындар өндірушілері технологиялық процестің әртүрлі кезеңдерінде сығылған ауаны кеңінен пайдаланады. Алайда сығылған ауа жүйелері арқылы өндірілетін өнімдерге май, басқа ластаушылар мен микроорганизмдер түсуі мүмкін.
Ауаға ылғал мен майдың түсуін болдырмау оның стерильділігін сақтау үшін бірінші кезектегі маңызға ие. Сығылған ауа жүйелеріндегі ең кең таралған ластаушылар — сұйықтықтар, негізінен су мен май.
Су мен маймен қоректенетін бактериялар сығылған ауа желілерінің жарықтарында және басқа ақауларында көбеюі мүмкін. Сонымен қатар, май мен судан құралған биоқабыршық ағыннан төмен қарай жылжып, технологиялық құбырларды бітеп немесе толығымен бөгеп тастауы мүмкін.
Сала: Бұлақ суы Мәселе: Өндіруші өз суының «табиғи тазалығымен» ерекшеленетінін, тек ол белгілі бір талаптарға сәйкес келгенде ғана мәлімдей алады…
Өнімге су, май және бактериялардың түсу қаупін барынша азайту үшін ауаны сығу мен салқындату жабдығының шығысына сүзгілер жинағы орнатылады.
Төменде ауаға ылғалдың түсуімен байланысты тәуекелдерді болдырмау жөніндегі негізгі шаралар сипатталған.
Сүзу мен кептіру дәйектілігі
Барлық сығылған ауа жүйелерінің ылғалмен байланысты проблемалары компрессорлық залда-ақ туындайды. Қоршаған ауа жағдайлары мен ауа-райы немесе климаттың маусымдық өзгерістеріне байланысты тек көлемі ылғал.
Рефрижераторлық кептіргіштер ауаны салқындатып, конденсация кезінде түзілетін бос ылғалды жояды. Бұл ретте ауада едәуір мөлшерде сұйықтық қалуы мүмкін. Сұйықтық бөлшектерін жою үшін әрбір өңдеу кезеңінде ұсталатын бөлшектердің өлшемін азайта отырып, сатылы өңдеуді пайдалану ұсынылады. Мынадай сүзгілер қолданылады: 1) су бөлшектерінің көп бөлігін жоятын циклонды сепаратор; 2) сығылған ауадан сұйық бөлшектердің аэрозольдерін алатын коалесценциялаушы сүзгі; 3) ауада қалған су буларын жоятын ауа кептіргіші. Әрбір құрауыштың түрі мен өлшемін ауаның бастапқы ылғалдылығы мен өңдеуге қойылатын талаптарды ескере отырып мұқият таңдау керек.
Сала: Бұлақ суы Мәселе: Өндіруші өз суының «табиғи тазалығымен» ерекшеленетінін, тек ол белгілі бір талаптарға сәйкес келгенде ғана мәлімдей алады…
Бірінші өңдеу сатысында ауада қалған судың көп бөлігін циклонды сепаратор жояды. Одан кейін орнатылған коалесценциялаушы сүзгі судың ең ұсақ тамшыларын ұстап, ағызып шығарады. Соңғы сатыда ауа кептіргіші су буларын жояды. Ауаны кептіру оны ластанулардан тазартқандай маңызды, себебі ол ағыннан төмен ауада бактериялардың көбеюін болдырмайды. Ол үшін жоғары сапалы адсорбциялық кептіргіш (мысалы, Donaldson Ultrapac™ Smart кептіргіші) қолданылады.
Адсорбциялық кептіргіш алдыңғы тазарту сатыларының тиімділігінің көрсеткіші де болып табылады. Мысалы, қысымдағы шық нүктесінің жоғарылауы циклонды сепаратордың немесе коалесценциялаушы сүзгінің суды жою тиімділігінің жеткіліксіздігін көрсетуі мүмкін.
Сала: Бұлақ суы Мәселе: Өндіруші өз суының «табиғи тазалығымен» ерекшеленетінін, тек ол белгілі бір талаптарға сәйкес келгенде ғана мәлімдей алады…
Сүзу жүйесін жобалау
Жобаланған сүзу жүйесінің барлық құрауыштарын зауытты салу немесе қайта жабдықтау кезінде орнату ұсынылады. Құрауыштарды қолданыстағы технологиялық желілерге орнатуға да жол беріледі.
Жүйені жобалаған кезде коалесценциялаушы сүзгі мен кептіргішті өндіріс желісіне мүмкіндігінше жақын орналастырыңыз. Технологиялық ауа өніммен түйісетін әрбір нүктеде нәзік тазарту сүзгісін орнатыңыз. Жіңішке талшықты сүзгілер жүйеде қалған микроорганизмдер мен ластануларды, мысалы, металл немесе коррозия бөлшектерін ұстайды.
Өндірістегі жабдықтың орналасуын ескеру де қажет. Мысалы, егер компрессорлық залдан салқындатылған ауа үй-жайдан тыс құбыр бойымен өтіп, қоршаған ауа температурасының өзгеруіне ұшыраса, ауада ылғал конденсациялануы мүмкін, оны қайта жою қажет болады.
Ауа-райы жағдайларының өзгеруін ескеру де маңызды. Ылғалдылығы жоғары немесе температура мен ылғалдылығы едәуір ауытқитын өңірлерде жабдықты есептеу кезінде шыңдық жүктемесі бар ең қолайсыз сценарийді ескеру қажет.
Donaldson сияқты сығылған ауаны сүзу шешімдерінің тәжірибелі жеткізушісімен ынтымақтастық қолданыстағы технологиялық процеске ең қолайлы ылғалды бақылау жүйесін жасауға мүмкіндік береді.
