Өндірушіге сұрақ қойсаңыз: «Тамақ өнімдері мен сусындар шығаратын кәсіпорныңызда ауа сүзгілері қандай функция атқарады?» — жауап ретінде сіз әдетте: «Шаң мен ластануды жою» дегенді естисіз. Кейбір байқампаз бақылаушылар су-май аэрозольдерін жоюды да атап өтуі мүмкін.
Бұл жауаптар дұрыс болса да, тамақ өнімдерімен тікелей немесе жанама байланыстағы ауадағы ең қауіпті ластаушылар — микроорганизмдер. Бұл микроскопиялық бөлшектер толықтай зиянсыз болуы да, белгілі бір жағдайларда адам өміріне қауіп төндіруі де мүмкін. Ауа компрессоры мұндай жағдайларды жасайды: ауадағы ылғал, жылу, май көптеген микроорганизм түрлерінің дамуына қолайлы орта болып табылады. Сығылған ауа жүйесіндегі микроорганизмдер құрамын үнемі бақылау мүмкін емес, сондықтан өндіруші мен тұтынушыларды қорғайтындай етіп өндірістік процестерді ұйымдастыру өте маңызды.
Микроорганизмдермен зақымданудан өнімнің бұзылу қаупін азайтудың ең жақсы тәсілдерін стандарттайтын, ұсыныстар беретін және айқындайтын бірқатар ұйымдар бар. Donaldson өндірушілерге өнімді бұзылудан қорғау бойынша, сондай-ақ өздерін және тұтынушыларын қорғау бойынша келесі ұсыныстарды береді: сүзу, стерилдеу, бақылау и қызмет көрсету.
1. Сүзу
Алдын ала тазарту
Компрессор қоршаған ауада табиғи жағдайда болатын бөлшектер мен бактериялардың концентрациясын арттырады. Мұндай ластанулардың жоғары концентрациясын сүзу қатты қиындауы мүмкін. Сонымен қатар, компрессордың механикалық әсері ауаға қосымша бөлшектер мен май аэрозольдерінің түсуіне әкеледі, оларды да жою қажет. Ресиверде салқындаған кезде ауа әдетте су буымен 100 % қаныққан болады, бұл конденсаттың пайда болуына әкеледі. Конденсат ағыннан төмен қарай ұсақ тамшылар аэрозолі түрінде тасымалданады, олар унесілген сұйықтық сепараторы мен коалесценциялаушы алдын ала тазарту сүзгісі болмаған жағдайда рефрижераторлық немесе ылғал сіңіргіші бар кептіргіштерді зақымдауы мүмкін. Donaldson алдын ала тазарту үшін циклонды сепараторлар мен коалесценциялаушы сүзгілер ұсынады.
Кептіру
Алдын ала тазарту сүзгілерінен өткеннен кейін ауадан су-май аэрозольдерін және 5 микроннан үлкен қатты бөлшектерді жою қажет.
Осыдан кейін ауа әлі де ылғалмен қаныққан болады және оны кез келген салқындату конденсаттың пайда болуына әкеледі.
Егер бәрін сол күйінде қалдырса, уақыт өте конденсат, оның ішінде коррозия мен мұздану салдарынан едәуір шығынға әкеледі. Сонымен қатар, су мен май қоспасы бактериялардың көбеюіне қолайлы жағдай жасайды.
Бактериялардың өсуін тоқтату олардың жоғары концентрациясын кейіннен ұстауға қарағанда әлдеқайда оңай әрі қауіпсіз екенін атап өткен жөн. Май мен су буларының концентрациясын төмендету үшін көбіне рефрижераторлық кептіргіште ауаны салқындату немесе адсорбциялық кептіргіште буларды адсорбциялау қолданылады. Donaldson Ultrapac™ Smart сериялы ылғал сіңіргіші бар қыздырусыз регенерацияланатын кептіргішті пайдалануды ұсынады. Бұл кептіргіштің гигроскопиялық адсорбциялаушы материалы қыздырусыз регенерация процесінде өз қасиеттерін қалпына келтіреді. Бұл рефрижераторлық және ыстық регенерациялы кептіргіштерде қолжетімсіз едәуір үнемге қол жеткізуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, Ultrapac Smart сериялы кептіргіш ылғал сіңіргішті ластанудан қорғау үшін алдын ала тазарту сүзгісімен, сондай-ақ технологиялық тізбекте төмен орналасқан жабдықты қорғайтын нәзік тазарту сүзгісімен жабдықталады.
Пайдалану нүктелеріндегі сүзу
(Donaldson-ның DF, P-EG және PG-EG сериялы сүзгі корпустары)
Ауадан су-май аэрозольдерінің және ірі қатты бөлшектердің көп бөлігі жойылғаннан кейін, өніммен немесе өніммен жанасатын беттермен байланысқа дейін ауаны нәзік тазартудан өткізу керек. Пайдалану нүктелеріндегі сүзу қажет, себебі алдыңғы кезеңдердегі сүзу бактерияларды абсолюттік ұстау дәрежесімен жоюға арналмаған. Сонымен қатар, алдын ала тазарту сүзгілері мен пайдалану нүктелеріндегі сүзгілер арасындағы желілерде шөгінділер мен ластану болуы мүмкін. Кинетикалық энергия жылдамдықтың квадратына пропорционал болғандықтан, ауа ағынының жоғары жылдамдығында тіпті ұсақ бөлшектер де стерильді ауа сүзгісін зақымдауға жеткілікті энергияға ие болуы мүмкін. Donaldson коалесценциялаушы сүзгі мен M немесе S класты белсендірілген көмір сүзгісін пайдалануды ұсынады. Белсендірілген көмір сүзгісі дайын өнімнің иісін немесе дәмін өзгертуі мүмкін бірқатар заттарды (мысалы, көмірсутек буларын, иіссу, цитрус эфир майларын, күкірт қышқылын, толуол мен метанолды) сіңіреді.
Тазартудың соңғы сатысы — стерильді ауа сүзгісі. Donaldson компаниясының стерильді ауа сүзгісі бактерия өлшеміндегі ластанулардың 99,99998 % астамын жоюға арналған.
Тест микроорганизмі ретінде қабылданған салалық ASTM F838 стандартында орташа диаметрі 0,3 микрон Pseudomonas Diminuta (Америкалық типтік культуралар коллекциясындағы (ATCC) нөмірі 19146) қолданылады. Сүзу бетінің см²-іне 1,0 x 107 бактерия берілгенде стерильді сүзгі стерильді сүзінді жасайды.
Бұл маңызды шарт, себебі кейбір сүзгі өндірушілері кейде өз сүзгілерін 0,01 микрон өлшемді бөлшектер үшін стерильді деп таңбалайды. Көптеген сүзгілерге 0,2 микрон бөлшектерге қарағанда 0,01 микрон өлшемді бөлшектерді ұстау оңайырақ, сондықтан Donaldson сүзгілерді 0,2 микрон өлшемді бөлшектер үшін стерильді деп таңбалайды. Стерильді ауаға арналған Donaldson P-SRF сүзгі элементі 0,2 микрон және одан кіші бөлшектерді жою кезінде 99,99998 % немесе одан жоғары тиімділікке ие.
2. Стерилдеу
(Буға арналған Donaldson P-GS және P-GSL N сүзгілері)
Жоғарыда микроорганизмдерді бақылаудың екі тәсілі сипатталды. Кептіру өмір үшін қажетті суды жоюға мүмкіндік береді. Сүзу бактериялар мен олар қоректенетін майды ұстайды. Егер бактериялар сүзгіде қалып, пайдалану нүктесіне тек құрғақ ауа берілсе, бактериялар белсенді емес споралар сатысында болады. Дегенмен, белгілі бір жағдайларда бактериялар белсенді сатыға көше алады. Мұндай жағдайда бактериялар көбейіп, сүзу материалы арқылы өтіп, ағыннан төмен өнімге немесе технологиялық процеске түсуі мүмкін.
Бактериялардың өсу және сүзгі арқылы өту қаупін болдырмаудың бір жолы — стерильді ауа сүзгілерін ыстық бумен немесе автоклав арқылы стерилдеу. Бұл кезде пайда болатын жылу микроорганизмдерді өлтіретін қайтымсыз жасушаішілік реакцияларды тудырады. Бу құбырлар мен ыдыстарды стерилдеу үшін кеңінен қолданылатындықтан, оны сүзгілер мен корпустарды стерилдеу үшін де пайдалану ыңғайлы. Қаныққан бу сүзгілерді стерилдеуге өте қолайлы, себебі ол жылуды тұрақты температурада береді. Бұл жылу жасушаішілік ақуыздардың қасиеттерін өзгертіп, микроорганизмдерді өлтіреді. Буды сүзу де маңызды. Donaldson кулинарлық буға арналған екі түрлі сүзгі ұсынады. Бұл — агломерацияланған тотпайтын болаттан жасалған P-GS сүзгісі және тотпайтын болаттан жасалған гофрленген P-GSL N сүзгісі.
3. Бақылау
Стерильді ауаға арналған сүзгі элементінің бітелуі оны ауыстыру қажеттігін анықтауға болатын дифференциалды қысымның артуына әкелмейді. Сүзгінің микробтармен ластануын анықтау үшін өлшеулерді мезгіл-мезгіл жүргізіп, олардың нәтижелерін тіркеу қажет. Бақылау тәсілдерінің бірі — стерильді ауа элементтерінің тұтастығын тексеру.
Сізге ұнауы мүмкін…
Сала: Бұлақ суы Мәселе: Өндіруші өз суының «табиғи тазалығымен» ерекшеленетінін, тек ол белгілі бір талаптарға сәйкес келгенде ғана мәлімдей алады…
Тамақ өнімдері мен сусындар
Donaldson алдын ала тазартудан бастап кең ағын диапазоны бар жүйелердегі стерильді сүзуге дейінгі әртүрлі қолдану салалары үшін өнімнің кең ассортиментін ұсынады.
Сүзгінің тұтастығын тексеру сынағының түрі стерильді ауа сүзгісінің түріне байланысты. Тереңдік сүзгі элементтерінің (мысалы, P-SRF және P-SRF V) тұтастығын аэрозольденген майдың дисперсиясымен тексеруге болады. Мембраналық сүзгілердің (мысалы, PP N) тұтастығы көпіршік нүктесін немесе диффузиялық ағынды анықтау әдістерімен тексеріледі. Пайдалану нүктелеріндегі сүзгілерді тексерудің бұл әдістері ауа тамақ өнімдерімен тікелей немесе жанама байланыста болғанда қауіпсіздікті қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
4. Қызмет көрсету
Уақыт өте келе сүзгілер ластанулармен бітеледі. Сүзу материалы едәуір жүктемеге ұшырайды, бұл ақыр соңында сүзгінің тұтастығының бұзылуына әкелуі мүмкін. Сүзгілерді орнату ретін дұрыс таңдау бітелу үрдісін едәуір азайтады, стерильді сүзгінің тұтастығын қорғауды арттырады және техникалық қызмет көрсету шығындарын азайту есебінен қаражат үнемдеуге мүмкіндік береді.
Donaldson алдын алу қызмет көрсету кестесі сақталған жағдайда процесті қорғайтын сүзгілерді ауыстырудың ұсынылатын аралықтарын анықтады. Бұған процесс пен тұтынушылардың қауіпсіздігі ғана емес, компанияның беделі де байланысты болуы мүмкін.
