Авторлар: Роберт Коннор Рожина (Robert Connor Rojina) және Ричард Юсковяк (Richard Juskowiak), Donaldson компаниясының технологиялық сүзу бөлімшесі
Технологиялық сүзгілерді уақтылы ауыстыру тамақ өнімдері мен сусындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етудің, сондай-ақ пайда алудың маңызды шарты болып табылады. Элементтерді кешігіп ауыстыру зеңнен бастап бактериялардың жиналуына дейінгі зақымдану қаупін тудырады. Элементтерді тым ерте ауыстыру қажетсіз тұрып қалу мен шығынға әкеледі. Сүзгілерді ауыстырудың оңтайлы кестесі әрбір нақты өндіріс үшін жасалады.
Негізгі техникалық қызмет көрсету кестесін сүзгілерді ауыстырудың күнтізбелік күндерін анықтау арқылы жасауға болады. Бұл күндер әдетте еркін түрде таңдалады. Техникалық қызмет көрсету кестесін оңтайландыру үшін өндірушінің ұсыныстарын ұстану және дифференциалды қысымды бақылауды және (немесе) сүзгі элементтерінің тұтастығын тексеруді қолданып, сүзгілердің жай-күйін мұқият бағалау қажет. Мұндай тәсіл көбірек уақыт талап етеді, бірақ жүйенің қауіпсіздігі мен үнемділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Төменде сүзгінің жай-күйін бағалау және ауыстыруларды жоспарлау бойынша ұсыныстар келтірілген.
Сүзгі өндірушісінің ұсыныстарын ұстаныңыз.
Ыстық бумен стерилдеу элементке жүктеме түсіріп, белгілі бір цикл санынан кейін сүзу материалының тозуына әкеледі. Сүзгіні ауыстырудың ұсынылатын аралығы әдетте сүзгі төтеп бере алатын стерилдеу циклдерінің орташа санымен байланысты. Нарықтағы элементтердің көбі ыстық бумен стерилдеудің 80-нен 90-ға дейін циклін төтеп береді. Donaldson Co. компаниясының LifeTec™ сүзгілерінде қолданылатын жаңа технологиялар бұл көрсеткішті 100 және одан да көп циклге дейін арттыруға мүмкіндік береді.
Ұсынылатын ауыстыру аралығын негізге алып, оны сүзгіні пайдалану қарқындылығына байланысты түзетуге болады. Сүзгілерді пайдалану сипаты маусымға немесе сүзілетін материалдарға байланысты да өзгеруі мүмкін. Мысалы, қоршаған ауаның ылғалдылығы жоғары жағдайда циклонды сепаратор мен коалесценциялаушы сүзгілерді қарқындырақ пайдалану қажет болуы мүмкін. Жерасты көздерінен алынған су құбыр суымен салыстырғанда алдын ала тазарту сүзгілеріне жоғарырақ жүктеме түсіреді.
Дифференциалды қысымды бақылаңыз.
Сүзгіні ауыстыру кестесінің дәлдігін арттырудың бірінші тәсілі — дифференциалды қысымды бақылау. Шаршы дюймге фунтпен (psi) өлшенетін дифференциалды қысым — сүзгінің кірісі мен шығысындағы қысымның айырмасы. Мұндай қысым өзгерісі сүзгінің ағынды шектеу шамасын көрсетеді. Дифференциалды қысым берілген мәнге жеткенде, сүзгіні ауыстыру қажет болады. Сүзгіден кейінгі қысымның едәуір төмендеуі қымбат тұрып қалуды болдырмау үшін оны регенерациялау немесе ауыстыру қажеттігін көрсетеді. Алайда кешенді сүзу жүйелері бар зауыттарда бұл тәсілді қолдану күрделірек болуы мүмкін.
Сүзгі өндірушісі қысымның ұсынылатын максималды айырмасын көрсете алады, алайда пайдаланушы сүзгіні ауыстыру туралы түпкілікті шешімді экономикалық ой-тұжырымдарға сүйене отырып қабылдай алады. Егер жұмыстың басында сүзгідегі дифференциалды қысым 1 немесе 2 psi болса, оны ауыстыруды 10 psi деңгейіне жеткенше кейінге қалдыруға болады. Дифференциалды қысымның өсуі сорғыларға түсетін жүктемені арттырады, олар сүзгілердегі қысымның төмендеуін өтеп, процестің тұрақты өнімділігін ұстап тұруы керек. Сондықтан энергия шығынының өсуі мен сүзгілерді ауыстыру шығындарының оңтайлы арақатынасын анықтау қажет. Егер сүзгілерді ауыстырмаса, олар ақыр соңында толық бітеліп, өндірістің қымбат тоқтап қалуына әкеледі.
Тұтастыққа тесттер жүргізіңіз.
Сүзгілерді пайдалану қарқындылығын анықтаудың екінші тәсілі — олардың тозуын тексеру. Егер ауа, су немесе бу әдеттегіден қаттырақ ластанған болса, тексеру нәтижелері бойынша сүзгілерді ауыстыру, мысалы, ұсынылған алты айдың орнына әр төрт ай сайын қажет болуы мүмкін.
Сүзгі элементінің тұтастығын стандартты сынау дифференциалды қысымды және (немесе) тиімділікті (ластануды сүзу пайызын) өлшейтін жабдықты қолданып жүргізіледі. Ауа, бу және сұйықтық сүзгілерін тексеру тәсілдері әртүрлі болуы мүмкін. Сұйықтыққа арналған мембраналық сүзгілерді сынаудың кең таралған тәсілі — суланған мембранаға сығылған ауа беру және оның қарама-қарсы жағында көпіршіктердің пайда болуын тексеру («көпіршіктердің пайда болу нүктесі»). Егер технологиялық процесте бірдей функцияны орындайтын бірнеше сүзгі элементі қолданылса, осындай екі-үш сүзгі элементін таңдамалы түрде тексеруге рұқсат етіледі.
Жеке қызмет көрсету кестесіне ыстық бумен стерилдеу кезеңділігін қосу қажет. Мысалы, суды құюдың соңғы кезеңінде мембраналық элементтер қолданылса, сүзгілердің тұтастығын таңдалған ауысымның соңында тексеріп, содан кейін дұрыс ауыстыру аралығын анықтау үшін деректерді бірнеше апта немесе айға экстраполяциялауға болады. Мұндай тәсіл сізге айқын артықшылық береді: ауыстыруды жоспарлауға және ауыстыратын сүзгілерді сатып алуға бірнеше ай уақытыңыз бар, сондықтан сүзгілерді ауыстыру сәтіне қажетті құрауыштардың бәрі қолда болып, тұрып қалуды болдырмайсыз.
Қорытынды
Қызмет көрсету кестесін жасаған кезде сүзгілерді ауыстыру кезіндегі тұрып қалудан болатын шығындарды да ескеріңіз. Donaldson осындай бағалау жүргізуге және сүзгілердің жұмыс сипаттамаларын арттыру есебінен тұрып қалуды барынша азайтатын жеке алдын алу қызмет көрсету стратегиясын анықтауға көмек ұсынады. Біздің қызметкерлер жаңа тапсырыс берушілерге сүзгіні ауыстырудың тиісті кестесін анықтауға көмектесу үшін бірнеше бастапқы сүзгі тексерулерін де жүргізе алады.
Мақаланың толық мәтінін қараңыз журналдың қазан айындағы санында Plant Engineering, 2017 жыл.
